Nuus Flitse

Stimuleer die brein en behou breinkrag op jou ou dag

Daar is tans ‘n magdom teenstrydige en soms baie verwarrende wetenkspalike ingliting beskikbaar oor watter tipes kognitiewe stimulasie die doeltreffendste is om breinfunksie in die later jare in stand te hou.  ‘n Opname oor breingesondheid deur die AARP (American Association of Retired Persons) het bv getoon dat twee derdes van die deelnemers glo dat skerp breinfunksies in die later jare verkry word deur breinspeletjies te speel, wat volgens die bemarkers ontwikkel is om breingesondheid in stand te hou. Die ware feite is egter dat die invloed van breinspeletjies minimaal is of glad nie bestaan nie. Alledaagse werks- en ontspanningsaktiwiteite is eintlik baie voordeliger.

Die Global Council on Brain Health,  ‘n liggaam bestaande uit ‘n groot aantal kundiges en wetenskaplikes van regoor die wêreld, het derhalwe hul deskundiges bymekaar gekry en deur die groot hoeveelheid verwarrende en teenstrydige inligting gesif, om die ware feite op die tafel te kry. Hulle uiteindelike aanames en bevindings word gegrond op wetenskaplike feite wat verkry van  navorsingstudies wat aan al die kriteria van wetenskaplike geloofwaardigheid voldoen.

Aannames en bevindings

  • Die brein is dinamies en verander regdeur mens se lewe:
    • Die brein produseer regdeur die mens se lewe nuwe neurone en vorm nuwe neurale verbindings, en verskillende dele van die brein kan verskillend verander, afhangend van jou eie insette.
    • Wat jy insit bepaal dus wat jy uiteindelik uitkry –  jou insette bepaal hoé die brein verander en hoe goed jou brein in die later jare gaan funksioneer, insluitend jou geheuefunksies, aandagspan, denke, taal en redeneerfunksies.
  • Verstandelik stimulerende aktiwiteite, soos formele of informele studie, ‘n verstandelik uitdagende werksomgewing, die aanleer van nuwe vaardighede of selfs sommige ontspanningsaktiwiteite, hou baie voordele in vir breingesondheid en hou jou kognitiewe funksies in stand tydens die verouderingsproses. Die rede is omdat hierdie aktiwiteite jou help om reserwe breinkrag te ontwikkel, wat jou in staat stel om ouderdomsverwante breinveranderinge beter te hanteer. Gevolglik verminder dit die risiko van siektes soos dementia as gevolg van Altzheimer en Parkinson se siekte.
  • Jou fisieke en sosiale omgewing kan wel ook ‘n invloed uitoefen op hoe jou brein en kognitiewe vermoëns verouder.
  • Wat is verstandelik stimulerende aktiwiteite? Enige kognitief stimulerende aktiwiteite gaan nie noodwendig tot voordeel van breinfunksionering wees nie – die kwaliteit van die aktiwiteite, verskeidenheid, vlak van deelname en tyd wat jy daaraan bestee gaan alles meewerk tot die voordeel wat jy uiteindelik daaruit gaan trek. Meeste van die kommersiële produkte wat as breinspeletjies bemark word, is byvoorbeeld nie verstandelik stimulerend nie en al voordeel wat jy daaruit trek is om beter op die speletjie te presteer.
  • Oefening met die doel om ‘n bepaalde funksie te verbeter, soos bv geheue, sal waarskynlik net op daardie spesifieke vermoë ‘n invloed uitoefen. Hoe meer dié vaardighede beoefen word wat vir alledaagse aktwiteite benodig word, hoe meer sal dit jou alledaagse breinfunksionering bevoordeel.
  • Alhoewel meer navorsing nodig is, is dit egter ‘n bewese feit dat dit wel  tot voordeel van breingesondheid is om verstandelik aktief te bly en ‘n lewenslange leerstrategie te volg:  die gebruik-dit-of-verloor-dit-beginsel geld.

Kognitiewe vermoëns en daaglikse aktiwiteite wat daarmee verband hou

Kognitiewe vermoë Daaglikse aktwiteit waarby dit betrokke is
Aandagspan Bestuursvernuf, konsetrasie op bepaalde taak
Verklarende geheue Kruidenierslys, name van persone of plekke
Episodiese geheue Onthou waar jou kar geparkeer is, onthou datum en tyd van ‘n gebeurtenis wat plaasgevind het, soos ‘n troue
Uitvoerende funksie Beplan ‘n toekomstige aktwiteit, vind die beste oplossing vir ‘n probeleem
Taal Vind die regte woord wat op die tip van jou tong is
Prosesseringspoed Reaksietyd bv indien’n kar skielik voor jou stop of jy iets laat val
Visueel-ruimtelike vermoë Kaartlees, rangskikking van meubels
Werksgeheue Onhou ‘n telefoonnommer lank genoeg om dit neer te skryf, hoofrekeninge bv om ‘n prys te bereken in ‘n winkel

 

Aanbevelings

  • Maak verstandelik stimulerende aktiwiteite wat jy geniet deel van jou lewenstyl en verminder sodoende jou risiko van verstandelike agteruitgang  wanneer jy ouer word;
  • Moet nie wag tot jy oud is voor jy aan jou breingesondheid begin werk nie – hoe jonger jy begin om jouself verstandelik uit te daag, hoe beter sal jou brein funksioneer wanneer jy ouer word.
  • Wees buigsaam is jou keuse van verstandelik stimulerende aktwitieite. Daar is nie klinkklare bewyse dat een aktiwiteit noodwendig beter as ‘n ander is nie.
  • Probeer  skeppend wees en nuwe aktiwiteite by jou bestaandes inkorporeer. Voorbeelde van aktiwiteite wat jy kan opneem sluit in om iets te studeer, ‘n nuwe taal aan te leer, genealogiese navorsing te doen, te kook of dans – die lys is bykans onbeperk.

Gee jou mening

Lewer kommentaar

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie.


*


Agter
UA-87163025-1